banner198

Av. Ş. Ferhat Uysal’ın İş sözleşmeleri ile ilgili yazısı

Çankırı barosu avukatlarından Av. Ş. Ferhat Uysal İş sözleşmelerinin hangi durumlarda feshedilebileceğini açıklayan bir yazı yayınladı.

Av. Ş. Ferhat Uysal’ın İş sözleşmeleri ile ilgili yazısı
banner145

Çankırı barosu avukatlarından Av. Ş. Ferhat Uysal İş sözleşmelerinin hangi durumlarda feshedilebileceğini açıklayan bir yazı yayınladı.

 

Av. Ş. Ferhat Uysal’ın yazısı

 

İş sözleşmeleri (süresi belirli olsun veya olmasın) sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin hangi durumlarda işçi tarafından feshedilebilir?

 

Her yıl binlerce işçi gerekli ve yeterli iş güvenliği önlemlerinin alınmaması, eğitim ve bilgi eksikliği nedenleriyle ölümlü ya da yaralanmalı iş kazasına maruz kalarak mağdur oluyor. Hangi şartlarda çalışmaları gerekir bu şartlara uyulmadığında yapmaları gerekenler nelerdir bir çok işçi bu konularda yeterli bilgiye sahip değildir.İşçilerin mağduriyeti haklarını bilmemelerinden kaynaklanmaktadır.

 

Genelde işçiler için sorun olan ve aydınlatılması gerek konuların başında süresi belirli yada belirsiz olsun iş sözleşmeleri gelir.

 

İş sözleşmeleri (süresi belirli olsun veya olmasın) sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin hangi durumlarda işçi tarafından feshedilebilir?

 

Kanun'un 24. maddesine göre işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini (süresi belirli olsun veya olmasın) sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

I. Sağlık sebepleri:

  • İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.
  • İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.

II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:

  • İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa.
  • İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.
  • İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa.
  • İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa.
  • İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse,
  • Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa.

III. Zorlayıcı sebepler:

İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.
Kanun'un 25. maddesine göre de işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini (süresi belirli olsun veya olmasın) sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:

I- Sağlık sebepleri:

  • İşçinin kendi kastından veya derli toplu olmayan yaşayışından yahut içkiye düşkünlüğünden doğacak bir hastalığa veya sakatlığa uğraması halinde, bu sebeple doğacak devamsızlığın ardı ardına üç iş günü veya bir ayda beş iş gününden fazla sürmesi.
  • İşçinin tutulduğu hastalığın tedavi edilemeyecek nitelikte olduğu ve işyerinde çalışmasında sakınca bulunduğunun Sağlık Kurulunca saptanması durumunda. Alt bendinde sayılan sebepler dışında işçinin hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar. Ancak işçinin iş sözleşmesinin askıda kalması nedeniyle işine gidemediği süreler için ücret işlemez.


II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:

  • İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.
  • İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.
  • İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.
  • İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması veya 84 üncü maddeye aykırı hareket etmesi,
  • İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.
  • İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.
  • İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.
  • İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.
  •  İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.

III- Zorlayıcı sebepler:

İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması.

Kanunun maddesine göre haklı nedenleri bulunan işçi iş sözleşmesini derhal fesh edebilir. Bir yıldan fazla çalışması olan işçiler kıdem tazminatı almaya hak kazanır. İşçi bu hakkını “öğrenme gününden başlayarak altı işgünü ve olaydan itibaren bir yıl” içinde kullanabilir.

    Peki işçinin ihbar tazminatı hakkı var mıdır?

İhbar tazminatı ödenmeyecek durumlar

  • işçi veya işverenin iş sözleşmesini 4857/24-25. maddeleri uyarınca bildirimsiz feshi
  • işçini ölümü sebebiyle iş sözleşmesinin son bulması hali
  • işçinin bağlı bulunduğu kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik, veya malüllük aylığı yahut toptan ödeme alması amacıyla iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda
  • sosyal sigorta yasalarında değişiklik yapan 4447 sayılı yasa ile getirilen bir hükümle, 506 sayılı kanunun 60. maddesinin birinci fıkrasının (A)  bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı kanunun geçici 81. maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları

nedenlerinden dolayı işçiye ihbar tazminatı ödenmesine gerek bulunmamaktadır.

İş sözleşmesinin işçi tarafından haklı nedenle feshi halinde ihbar tazminatı hak kazanılması olanağı bulunmamaktadır.

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER

banner258