ABD Başkanı Donald Trump, Fox News'e verdiği röportajda Hürmüz Boğazı'ndaki gerilime değindi. Trump, İran'ın ABD'nin Özgürlük Projesi (Project Freedom) kapsamında Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilere eşlik eden ABD Donanması'na ait gemilere bir kez daha saldırması halinde 'yeryüzünden silmekle' tehdit etti. Trump, İran'ın barış müzakerelerinde 'çok daha esnek hale geldiğine' inandığını da söyledi. Bölgedeki Amerikan askeri yığınağının sürdüğünü ifade eden Trump, 'Daha önce sahip olduğumuzdan çok daha yüksek seviyede silah ve mühimmata sahibiz. En iyi ekipmanlara sahibiz. Dünyanın her yerinde askeri varlıklarımız, her yerde üslerimiz var. Hepsi ekipmanlarla dolu. Gerektiğinde bunların hepsini kullanabiliriz' ifadelerini kullandı.

Güney Kore'ye Hürmüz çağrısı

Trump, konuya ilişkin olarak sosyal medya hesabı üzerinden yayınladığı açıklamada ise, 'İran, Özgürlük Projesi kapsamındaki gemi hareketleriyle bağlantılı olarak aralarında Güney Kore'ye ait bir kargo gemisinin de bulunduğu konuyla ilgisiz bazı ülkelere yönelik girişimlerde bulundu. Belki de artık Güney Kore'nin gelip bu misyona dahil olma vakti gelmiştir. Yedi küçük tekneyi, onların deyimiyle 'hızlı' tekneyi batırdık. Ellerinde kalan tek şey bu. Güney Kore gemisi dışında şu ana kadar Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerde herhangi bir hasar oluşmamıştır. Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine yarın sabah bir basın toplantısı düzenleyecek' dedi.

Bosna Hersek'in Yugoslavya'dan kopuş sürecinde, 1992-1995 yılları arasında yaşanan savaşta Sırp güçleri tarafından binlerce kişi katledildi. Başta Srebrenitsa kenti olmak üzere birçok noktada Müslüman Boşnaklara karşı işlenen soykırımda katledilen, kalıntıları toplu mezarlarda bulunduktan sonra defnediliyor. Savaş sırasında Sırp güçlerinin saldırısına uğrayan Vlasenica köyünde katledilen 6 kişinin kalıntıları, Rakita Şehit Mezarlığı'nda düzenlenen törenle toprağa verildi. Törene, Vakıflar Genel Müdürü Sinan Aksu ve beraberindeki heyet de katıldı. Cenaze namazının Tuzla Müftüsü Vahid Fazlovic tarafından kıldırıldığı törende, Durmic (Sevko) Ibro (1961-1992), Music (Mujo) Ahmet (1939-1995), Imsirovic (Bajro) Haso (1946-1995) ve Kicic (Suljo) Lutvo (1954-1992) ile kimliği belirlenemeyen iki kişi, dualar eşliğinde defnedildi.

Şehitler anılıyor

1992 yılının bahar ve yaz aylarında Vlasenica'da yaklaşık 2 bin 500 Boşnak hayatını kaybetti. Bugüne kadar 405 kişi, Rakita Anıt Merkezi'ne defnedildi. Yirmi yılı aşkın süredir her yıl nisan ayında; hayatta kalanlar, aileler ve yakınları, Bosna Hersek'e yönelik saldırılarda hayatını kaybeden şehitleri anmak üzere Rakita Şehitler Mezarlığı'nda bir araya geliyor.

Irak'ın Kerkük kentine yaklaşık 100 sonra ilk kez Türkmen vali atandı. Kerkük İl Meclisi'nde yapılan oylama sonucunda Irak Türkmen Cephesi (ITC) Genel Başkanı Muhammed Seman Ağa kentin yeni valisi seçildi. Kerkük İl Meclisi'nde gerçekleştirilen oturuma 14 üye katılırken, Mesut Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) toplantıyı boykot etti.

Kerkük İl Meclisi'nin sabah saatlerinde yapılması planlanan oturum, yasal çoğunluk sağlanamadığı için gerçekleştirilemedi. Oturum daha sonra saat 18.00'e ertelendi. Bu süreçte ITC Genel Başkanı Ağa, yoğun ilgi ve kalabalık eşliğinde Kerkük Valiliği binasına ulaştı. Akşam saatlerinde gerçekleştirilen oturumda yapılan oylamanın ardından Ağa, resmen Kerkük Valisi olarak seçildi.

'Kerkük'te 100 yıllık bir özlemi sona erdiren tarihi bir sürece tanıklık ediyoruz'

Seçilmesinin ardından düzenlediği ilk basın toplantısında konuşan Ağa, bir Türkmen'in bu göreve gelmesinin tarihi önem taşıdığını vurguladı. Ağa, 'Bir yıl önce verdiğimiz söz bugün gerçekleşti. Kerkük'te 100 yıllık bir özlemi sona erdiren tarihi bir sürece tanıklık ediyoruz. Tüm Türkmen halkına hayırlı olsun. Artık Kerkük'ün valisi bir Türkmen' ifadelerini kullandı.

Ağa'nın yaklaşık 100 yıl aradan sonra Kerkük Valisi seçilmesi Türkmenler tarafından sevinçle karşılandı. Binlerce Türkmen vatandaşı ellerinde ITC ve Türkmeneli bayrakları taşıyarak kentin önemli caddelerinde sevinç turu attı.

ABD Başkanı Donald Trump, ABD basınına verdiği röportajda İran'a dair açıklamalarda bulundu. Trump, İran ile Pakistan'da yapılan müzakere hakkında yaptığı açıklamada, İran'ın nükleer programından vazgeçme konusunda taahhüt verememesi nedeniyle müzakerelerin sonuçsuz kaldığını savundu. Trump, 'Sonlara doğru görüşmeler çok dostane bir hal aldı ve nükleer hırslarından vazgeçmeyi reddettikleri nokta dışında ihtiyaç duyduğumuz neredeyse tüm noktalarda uzlaştık. Açıkçası bu, benim için açık ara en önemli noktaydı' dedi.

ABD ve diğer ülkelerin İran tarafından döşenen mayınları temizlemek amacıyla Hürmüz Boğazı'na mayın tarama gemileri göndereceğini açıklayan Trump, 'Bölgede mayın tarama gemilerimiz var. Son teknoloji, son derece gelişmiş sualtı mayın tarama gemilerimiz mevcut; bunların yanı sıra daha geleneksel mayın tarama gemilerini de bölgeye sevk ediyoruz. Anladığım kadarıyla İngiltere ve birkaç başka ülke de mayın tarama gemisi gönderiyor' dedi.

ABD Donanması'na ait 2 savaş gemisinin dün Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaptığını ifade eden Trump, 'Dün muhtemelen gördünüz, son derece gelişmiş, muhteşem, yepyeni iki destroyeri boğazın tam ortasından geçirdik ve kimse bize bir şey yapmadı' dedi.

İran'ın müzakere masasına geri döneceğini belirten Trump, 'İstediğimiz her şeyi vererek geri döneceklerini öngörüyorum. Her şeyi istiyorum. Ellerinde hiçbir koz yok' dedi.

'O açıklama onları müzakere masasına getirdi ve masadan kalkmadılar'

Geçtiğimiz günlerde İran'a yönelik 'Bu gece bütün bir medeniyet yok olacak ve bir daha asla geri gelmeyecek' şeklinde yaptığı tehdidi savunan Trump, bu tehdidin İran'ın müzakere masasına oturmasını sağladığını öne sürdü. Trump, 'Bir medeniyet hakkında söylediklerimde gerçek anlamda bir değişime neden oldu. Onların 'Amerika'ya ölüm, buna ölüm' demesine izin veriliyor. Ben bir açıklama yapıyorum, 'Oh, ne büyük olay' diyorlar. O açıklama onları müzakere masasına getirdi ve masadan kalkmadılar' dedi.

ABD-İran görüşmelerinin Pakistan'da anlaşmasız sona ermesinin ardından konuşan Trump, müzakereler öncesinde dile getirdiği İran'ın enerji altyapısını hedef alma tehditlerini yineledi. Trump, 'İran'ı bir günde yerle bir edebilirim. Bir saatte tüm enerji tesislerini, elektrik santrallerini ki bu çok önemli yok edebilirim. Bunu yapmaktan nefret ederim; çünkü yaparsam yeniden inşa etmeleri 10 yıl alır, zaten hiçbir zaman inşa edemezler. Bir de köprüleri vurursunuz' dedi.

'Geriye kalan tek şey suları'

İran'ın askeri altyapısının 'yerle bir edildiğini' savunan Trump, desalinasyon tesisleri, elektrik şebekesi ve köprüler dahil olmak üzere bazı muhtemel hedeflerin hala gündemde olduğunu belirtti. Trump, 'Ülkelerini esasen tamamen yerle bir ettik. Geriye kalan tek şey suları; buna vurmak son derece yıkıcı olur' dedi.

İran'ın 'birkaç füze üretim tesisinin daha' bulunduğunu ifade eden Trump, 'Hepsini biliyoruz' dedi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, resmi ziyaret kapsamında geldiği Suriye'de temaslarına devam ederken, Türkiye, Suriye ve Ukrayna arasında üçlü görüşme düzenlendi. Görüşmeye, Bakan Fidan, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ve Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara katıldı.

İsrail Meclisi, Batı Şeria'da Filistinlilere yönelik şiddetin arttığı bir dönemde, işgal altındaki topraklardaki askeri mahkemelerde ölümcül saldırılardan mahkum edilen Filistinliler için idam cezası öngören tartışmalı bir yasa tasarısını onayladı. İsrail'in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı İtamar Ben-Gvir'in partisi Yahudi Gücü tarafından desteklenen tartışmalı yasa, meclis genel kurulunda bu akşam yapılan nihai oylamaların ardından kabul edildi. İsrail Meclisi'nin 120 üyesinden 62'si tartışmalı yasa tasarısı lehine oy kullanırken, 48 üye tasarıya karşı çıktı. Diğer vekiller ise, bazı kısımları sadece Filistinlileri etkilediği için ırkçı olmakla suçlanan yasa tasarısı için yapılan oylamada oy kullanmadı ya da çekimser kaldı.

İşgal altındaki Batı Şeria'da İsraillileri hedef alan ölümcül saldırılardan mahkum edilen Filistinlilerin asılarak idam cezası almasını öngören yasa, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tarafından da desteklendi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da oylama için meclise gelerek, uluslararası toplum tarafından eleştirilen yasaya desteğini açık bir şekilde ortaya koydu.

Oylamada İsrail Evimiz (Yisrael Beiteinu) lideri Avigdor Liberman da tasarının lehine oy kullanırken, Gelecek Partisi (Yeş Atid) lideri Yair Lapid genel kuruldaki açıklamaları sırasında tasarıya karşı çıkarak, bunu İsrail vatandaşlarının acı ve öfkesinin siyasi kazanç sağlamak amacıyla istismarı olarak nitelendirdi. Tasarıya en şiddetli muhalefet ise İsrail Meclisi'ndeki Arap partilerinin milletvekillerinden geldi.

İdamın 90 gün içinde gerçekleştirilmesi planlanıyor

Yasa çerçevesinde işgal altındaki Filistin topraklarında askeri mahkemelerde İsrail vatandaşlarını hedef alan ve ölümle sonuçlanan saldırılardan mahkum edilen Filistinliler, idam cezası ile karşı karşıya kalacak. Karara itiraz edilebilecek fakat mahkumiyet halinde idam cezası, 90 gün içinde bir cezaevi görevlisi tarafından infaz edilecek.

Yasa geriye dönük uygulanmayacak

İsrail mahkemelerine kendi vatandaşları hakkında da idam ya da müebbet hapis cezası verme yetkisi tanıyan yasa, geriye dönük uygulanmayacak ve sadece gelecekteki mahkumlar için geçerli olacak. Bu çerçevede İsrail'deki sivil mahkemelerde İsrail aleyhindeki terör suçlarından mahkum edilen kişiler de idam veya müebbet hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.

Uzun süren tartışmaların ardından revize edilen yasa, İsrail'deki sivil mahkemeler tarafından kararlar çerçevesinde hükümlülerin idam cezası ya da müebbet hapis cezası alması konusunda hakimin karar vermesini öngörüyor. Diğer yandan söz konusu Batı Şeria'daki Filistinliler olduğunda, askeri mahkemelerin hükümleri çerçevesinde belirli temyiz yolları dışında idam cezası uygulanmasının bir kural haline gelmesi öngörülüyor.

İsrail'de en son 1962'de idam cezası infaz edilmişti

Yasa, İsrail'de idam cezalarının 60 yıldan fazla bir aradan sonra yeniden başlaması anlamına geliyor. İsrail'de idam edilen son kişi, 1962 yılında asılan ve Holokost'un başlıca mimarlarından biri olarak görülen Adolf Eichmann olmuştu.

Avrupa yasaya karşı

Almanya, Fransa, İtalya ve İngiltere dışişleri bakanları, pazar günü İsrailli milletvekillerine yasa tasarısını geri çekme çağrısında bulunmuştu. Avrupalı bakanlar da tasarının fiilen ayrımcı bir nitelik taşıdığını ve 'İsrail'in demokratik ilkelere bağlılığını zayıflatma riski taşıdığını' ifade etmişti. Yasanın İsrail Yüksek Mahkemesi'nde hukuki itirazlarla karşılaşması bekleniyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye-Mısır-Pakistan-Suudi Arabistan Dışişleri Bakanları Toplantısı'na katılmak üzere bulunduğu Pakistan'da temaslarını sürdürüyor. Bakan Fidan, başkent İslamabad'daki ziyareti çerçevesinde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından kabul edildi. Görüşmede taraflar arasındaki ikili ilişkiler, bölgesel ve küresel gelişmeler, devam eden İran ve İsrail-ABD savaşı ile bu savaşta muhtemel ateşkese yönelik çabalar ele alındı.

Bakan Fidan, geçtiğimiz saatlerde Mısırlı mevkidaşı Badr Abdelatty'nin de katılımıyla Pakistan Başbakanı Şerif ile ayrı bir görüşme daha gerçekleştirmişti.

İslamabad'da Dışişleri Bakanları Toplantısı

Bakan Fidan, İslamabad'da düzenlenen Türkiye-Mısır-Pakistan-Suudi Arabistan Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan Al Suud, Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty ve Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed Ishaq Dar ile bir araya gelmişti. Toplantıda, Orta Doğu'daki son gelişmeler ele alınmıştı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, G7 Zirvesi için Fransa'ya hareketi öncesi havalimanında basın mensuplarının sorularını yanıtladı. ABD'nin G7 ülkelerinden Hürmüz Boğazı'nın açılması için yardım talebinde bulunması ihtimaline ilişkin soru üzerine Rubio, 'Bu hususta yardım sağlamak onların çıkarına. Diğer ülkeler, yakıtlarının çok daha büyük bir kısmını oradan alıyor. Bizimkinden çok daha fazla' ifadelerini kullandı. Dışişleri Bakanı Rubio, ABD'nin ne tür bir yardım talep edeceği konusunda detay vermedi.

'Ukrayna da Amerika'nın savaşı değil'

ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO'ya yönelik eleştirileri hakkındaki soru üzerine Rubio, 'Kendisi sadece bir gözlem yaptı. Bu gözlem, ABD'nin sürekli olarak bir savaşta yardım etmeye çağrıldığı ve bizim başka bir kıtada, Ukrayna'da yaşanan savaş konusunda dünyadaki diğer tüm ülkelerden daha fazla katkı sağladığımız konusudur. Ama ABD'nin ihtiyacı olduğunda olumlu karşılık alınmadı' dedi.

Avrupa'da bazı liderlerin İran ile savaşın kendi savaşları olmadığını söylediğini ifade eden Rubio, 'Ukrayna da Amerika'nın savaşı değil. Buna rağmen bu mücadeleye dünyada en fazla katkıyı biz yaptık. Bu ileride değerlendirilmesi gereken bir konu olacak. Başkan, bunu ilerleyen süreçte dikkate almak zorunda kalacak' dedi.

Rusya'nın İran'a verdiği destek konusundaki değerlendirmesi sorulan Rubio, 'Bence Rusya şu an öncelikle kendi savaşına odaklanmış durumda. Bunun ötesinde ekleyecek bir şeyim yok' dedi.

G7 zirvesinde kötü karşılanmaktan endişe edip etmediği sorusu üzerine Rubio, 'Endişeli değilim. Ben ABD adına hareket ediyorum ve onlarla görüşmeyi dört gözle bekliyorum. Nasıl bir karşılama olacağını bilmiyorum ama bence gelmemden memnun olmalılar' dedi.

Diğer dışişleri bakanlarını memnun etme gibi bir kaygısı olmadığını söyleyen Rubio, 'Fransa, Almanya ya da Japonya için çalışmıyorum. Ben Amerikan halkı için çalışıyorum' dedi.

'İran, küresel deniz ticaretini tehdit etmeyi bırakırsa, boğaz yarın açılabilir'

Hürmüz Boğazı'nın İran'a kara operasyonu olmadan açılmasının mümkün olup olmadığına ilişkin bir soruya Rubio, 'Bu askeri bir soru. Bunun neleri gerektireceği konusunda spekülasyon yapmayacağım. İran, küresel deniz ticaretini tehdit etmeyi bırakırsa, boğaz yarın açılabilir. Bu durum bir skandal ve uluslararası hukukun işgalini oluşturuyor. Uluslararası hukuka önem veren ülkelerin bu hususta bir şey yapmaları gerekiyor' cevabını verdi.

Hürmüz Boğazı'nı açmanın ABD'ye yardım etmek anlamına gelmeyeceğini söyleyen Rubio, 'Daha önce söylediğim gibi, enerjimizin çok az bir kısmı Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Asıl çıkarı olan dünya. Bu yüzden öne çıkıp bu durumu çözüme kavuşturmaları gerekiyor' dedi.

'Somut ilerleme sağlandı'

İran tarafında kiminle müzakere ettikleri sorusu üzerine Rubio, 'Bu detaylara girmeyeceğiz. Mesajları ileten aracı ülkeler var ve ilerleme kaydedildi. Somut ilerleme sağlandı ve bunu zaten gördünüz. Boğazdan geçen enerji miktarında artma var. Olması gereken kadar değil ama bir artış söz konusu' dedi.

Rubio, tarafların yakında yüz yüze görüşme ihtimaline ilişkin soruya ise, 'Göreceğiz. Tahminde bulunmak istemiyorum. Ne olacağını göreceğiz' cevabını verdi.

G7 toplantısı

Rubio'nun Fransa ziyareti, ABD Dışişleri Bakanı'nın İran ile savaşın başlangıcından bu yana gerçekleştireceği ilk yurt dışı ziyareti olacak. Almanya, İtalya, Fransa, Japonya ve İngiltere'den mevkidaşları ile bir araya gelecek olan Rubio, toplantının sadece ikinci gününde yer alacak. G7 ülkelerinin dışişleri bakanları, bugün başlayan ve yarın devam edecek olan toplantıda ABD ve müttefikleri arasında İran konusundaki görüş ayrılıklarını azaltmaya çalışacak.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, bugün yaptığı açıklamada G7 ülkelerinin Orta Doğu'da kalıcı barış ve istikrarın tesisi için gerekli şartları oluşturmak istediğini söylemişti.

Türk dünyasında baharın gelişini simgeleyen Nevruz kutlanıyor. Özbekistan'ın başkent Taşkent'teki Yangi Özbekistan parkında Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in katılımıyla Nevruz kutlaması gerçekleştirildi. Etkinlik kapsamında Özbek sanatçıların sahne aldığı konser ve dans gösterileri ile halk oyunları düzenlendi. Cumhurbaşkanı Mirziyoyev yaptığı konuşmada, bu yıl Nevruz'un Ramazan Bayramı ile birlikte kutlandığını belirterek halkı çifte bayram ile tebrik etti. Mirziyoyev, 'Kadim gelenekleri sürdürerek, ağaçlar dikerek, bahçeler yetiştirerek, evlerimizi ve mahallelerimizi güzelleştirerek hayatımızı daha da güzel ve müreffeh hale getireceğiz. İyi komşuluk ve dostluk ruhu temelinde yüksek hedeflere ulaşmayı amaçlayan bir halk olduğumuzu bir kez daha teyit edeceğiz. Hep birlikte daha da kenetlenerek yeni bir hayat, yeni bir tarih ve yeni bir gelecek inşa edeceğiz' ifadelerini kullandı.

8 Aralık 2024'te Suriye'de Esad rejiminin sona ermesinin ardından Türkiye'de yaşayan Suriyelilerin gönüllü geri dönüş süreci hız kazanırken, bayram öncesi de hareketlilik sürüyor.

''Buradan dönüş yaparken herhangi bir ücret ödemiyoruz'

Şanlıurfa'dan gelen Suriyeli Velid Aga, Türkiye'de iki yıldır bulunduğunu belirterek, 'İnşaat sektöründe çalıştım. Türkiye güzel. Buradan dönüş yaparken herhangi bir ücret ödemiyoruz' dedi.

''Ben önce gidip düzen kuracağım''

13 yıldır Türkiye'de yaşadığını ifade eden Muhammed El Faraj ise 'Burada okudum, aynı zamanda giyim sektöründe çalıştım. Güzel arkadaşlıklar edindim. Şu an Halep'e gidiyorum. Tüm Türk arkadaşlarımıza hayırlı bayramlar diliyorum. Ailem burada, ben önce gidip düzen kuracağım. Akrabalarımın yanında kalacağım, sonra ailem de gelecek' şeklinde konuştu.

''Türkiye'den çok memnunum''

Kahramanmaraş'tan geldiğini söyleyen Muhammed Tahta da, '6 Şubat depreminden sonra geldim. 3 yıldır Türkiye'deyim. Burada çalıştım, şimdi Suriye'ye dönüyorum. Türkiye'den çok memnunum. İnsanlar çok iyi, güzel Türk arkadaşlıklar kurdum' diye konuştu.

İran'da ABD ve İsrail'in saldırılarında hayatını kaybeden İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in ardından başlayan liderlik süreci sonuçlandı. İran Anayasası uyarınca ülkenin en üst siyasi ve dini makamı olan dini liderin belirlenmesi için toplanan Uzmanlar Meclisi, yaptığı oylama sonucunda Ali Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney'i oy çoğunluğuyla ülkenin yeni dini lideri olarak seçti.

İran'da dini lider, ülkenin en üst siyasi ve askeri otoritesi olarak kabul edilmektedir. Dini lider aynı zamanda silahlı kuvvetlerin başkomutanı olup, Yargı erkinin üst düzey yetkililerini ve bazı önemli kurumların yöneticilerini atama, devlet televizyonunun yönetimini belirleme gibi geniş yetkilere sahiptir. Ülkenin genel politikalarının belirlenmesinde ve stratejik kararlarında da belirleyici rol oynayan dini lider, İran'daki siyasi sistemin en güçlü makamı olarak görülmektedir.

Mücteba Hamaney kimdir?

Mücteba Hamaney, İran'ın önceki dini lideri Ali Hamaney'in ikinci oğludur. 1969 yılında başkent Tahran'da doğan Mücteba Hamaney, dini eğitimini İran'ın önemli ilim merkezlerinden biri olan Kum kentinde aldı. Dini ilimler alanında eğitim gördü ve uzun yıllar boyunca Kum'daki dini çevrelerde faaliyet gösterdi.

Kamuoyunda genellikle daha az görünür bir profil çizen Mücteba Hamaney, resmi bir devlet görevinde bulunmamasına rağmen İran'daki siyasi ve dini çevrelerde adı zaman zaman gündeme gelen isimlerden biri olarak biliniyor. Özellikle son yıllarda İran'daki siyasi gelişmeler ve muhtemel liderlik tartışmaları gündeme geldiğinde Hamaney'in adı sık sık anılan isimler arasında yer aldı.

Uzun yıllar boyunca daha çok dini çevrelerde faaliyet gösteren ve kamuoyunda sınırlı sayıda programda görülen Mücteba Hamaney'in, İran'daki güç dengeleri ve siyasi yapı içinde etkili olabileceği yönünde çeşitli değerlendirmeler yapılmaktadır.

İran'da dini lider nasıl seçiliyor?

İran'da dini lider, ülkenin en üst siyasi ve dini otoritesi olarak kabul ediliyor. Dini lider, İran Anayasası'na göre Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor. 88 din adamından oluşan Uzmanlar Meclisi üyeleri ise halk tarafından yapılan seçimlerle belirleniyor.

Uzmanlar Meclisi'nin temel görevlerinden biri, dini lideri seçmek ve gerekli görülmesi halinde görevden alabilme yetkisine sahip olmaktır. Dini liderin hayatını kaybetmesi veya görevini sürdürememesi durumunda Uzmanlar Meclisi toplanarak yeni lideri belirliyor.

Sri Lanka hükümeti, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları kapsamında Hint Okyanusu'nda batırılan İran'a ait 'IRIS Dena' adlı gemideki can kaybına ilişkin bir açıklama yaptı. Sri Lanka Dışişleri Bakanı Yardımcısı Arun Hemachandra, yerel basına yaptığı açıklamada olayda en az 80 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi.

Sri Lanka Donanması'ndan daha önce yapılan bir açıklamada, IRIS Dena'ya denizaltı saldırısı gerçekleştirildiği ve saldırının ardından birçok denizciden haber alınamadığı bildirilmişti. Olayda 32 denizcinin de yaralı olarak kurtarıldığı aktarılmıştı. Sri Lanka Dışişleri Bakanı Vijitha Herath erken saatlerde yaptığı açıklamada, İran gemisinde yaklaşık 180 kişinin bulunduğunu ifade etmişti.

Çatışmanın beklenen süresi ve İran'ın bölge ülkelerine yönelik misillemelerinin oluşturduğu şaşkınlığa kadar birçok meseleye değindiği açıklamalarında Trump, 'Çok uzun sürmesini istemiyorum. Her zaman için bunun dört hafta olacağını düşünmüştüm. Programın biraz önündeyiz' dedi.

Trump, ABD'nin İran'a askeri saldırılar haricinde İran halkının ülkenin kontrolünü rejimden almasına yardımcı olmak için bir şey yapıp yapmadığı sorusuna 'Evet' cevabını verdi. Trump, 'Evet, gerçekten yapıyoruz. Ancak şu anda herkesin evde kalmasını istiyoruz. Dışarısı güvenli değil' dedi.

Durumun daha da güvensiz hale geleceği uyarısında bulunan Trump, 'Onlara henüz sert bir şekilde vurmaya başlamadık bile. Henüz büyük dalga gelmedi. Asıl büyük olan çok yakında geliyor' dedi.

'Bu duruma şaşırdık'

İran'la savaşta şu ana kadar en büyük sürprizin İran'ın bölgedeki Arap ülkelerine saldırıları olduğunu söyleyen Trump, 'Bu duruma şaşırdık. Bu ülkelere 'Bu işi biz hallederiz' dedik fakat şimdi savaşmak istiyorlar. Üstelik agresif bir şekilde savaşıyorlar. Bu işe çok az dahil olacaklardı fakat şimdi dahil olma konusunda ısrar ediyorlar' dedi.

İran'ın bir otel ve bir apartman dairesi gibi hedefleri vurmasının bölge ülkelerini öfkelendirdiğini söyleyen Trump, 'Bizi severler ama izlemekle yetiniyorlardı. İşin içine girmeleri için bir neden yoktu' dedi.

Trump, İran'ın nükleer tehdidinin bölgede uzun süredir büyük bir sorun olduğunu da ifade ederek, 'Anlaşılması gereken şey, yıllarca bu karanlık bulutun altında yaşamış olmaları. Bu şekilde asla barış olamazdı' dedi.

'Kimi seçeceklerini de bilmiyoruz'

Trump, İran'ı kimin yöneteceği sorusuna ise, 'Liderliğin kim olduğunu bilmiyoruz. Kimi seçeceklerini de bilmiyoruz. Belki şansları iyi gider de ne yaptığını bilen birini bulurlar' şeklinde cevap verdi.

İran'a yönelik ilk saldırılarda İran'ın lider kadrosunu kaybettiğini sözlerine ekleyen Trump, 'Şu anda kendilerini kimin yönettiğini onlar bile bilmiyor. 49 İranlı lideri saf dışı bıraktık' dedi.

Trump, İranlı liderlerin aynı yerde toplanarak kibirli hareket ettiklerini ve yerlerinin tespit edilemez olduğuna inandıklarını söyledi.

'Anlaşma yapamadık'

Ekibinin İranlı yetkililerle müzakere yürütmeye çalıştığını ancak 'anlaşma yapamadıklarını' da söyleyen Trump, İranlıların uranyum zenginleştirmeyi sona erdirmeyi kabul etmediklerini kaydetti. İran'la başa çıkmanın yolunun güç kullanmaktan geçtiğini de söyleyen Trump, 'Bu şekilde anlaşmalarla uğraşmanıza gerek yok' dedi.

Ekibinden İran ve İran'a bağlı milislerin ABD ve müttefiklerine yönelik saldırıların bir listesini talep ettiğini belirten Trump, 'Son 47 yıl boyunca yaptıkları tüm saldırıları bana sunmalarını istedim. Hepsini anlatsam bitiremezdim' dedi.

'İsrail var olmayabilirdi'

İran'ın Orta Doğu'daki politikalarının baş mimarı olarak bilinen Kasım Süleymani'nin 3 Ocak 2020'de öldürülmesine gönderme yapan Trump, 'Geçen sefer Süleymani'yi etkisiz hale getirmiştik' ifadelerini kullandı. Süleymani'ye yönelik saldırıyı 'büyük bir hamle' olarak tanımlayan Trump, 'Eğer bu gerçekleşmeseydi, bugün İsrail olmayabilirdi. İsrail var olmayabilirdi' dedi.

Geçtiğimiz yıl haziran ayında yapılan Gece Yarısı Çekici Operasyonu'nda İran'ın nükleer tesislerinin hedef alınmasına da değinen Trump, 'Nükleer silah elde etmelerine bir ay kalmıştı' dedi.

İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırıları devam ediyor. Başkent Tahran'daki İran Radyo ve Televizyon Kurumu'na (IRIB) hava saldırısı düzenlendi. IRIB binasının bazı bölümlerinin hedef alındığı saldırı, canlı yayında açıklama yapan sunucu tarafından duyurulurken, çok sayıda kanalda yayın akışı kesildi.

IRIB sunucusu, canlı yayında, 'Kısa süre önce Radyo ve Televizyon Kurumu'nun bazı bölümleri ABD ve siyonist düşman tarafından hedef alındı. Şu anda yayınlarımız normal şekilde devam ediyor, teknik ekiplerimiz muhtemel hasarları inceliyor' ifadelerini kullandı.

İran basını, açıklamanın ardından IRIB'e ait çok sayıda kanalın yayınının kesildiğini duyurdu. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde televizyon ekranlarında 'Sinyal yok' uyarısının yer aldığı, birçok kanalda yayın akışının durduğu görüldü.

İranlılarla yapacağı görüşmenin bugün mü yoksa yarın mı gerçekleşeceği sorusu üzerine Trump, 'Bunu size söyleyemem' ifadelerini kullandı.

'Fazla kurnaz davrandılar'

İran ile yapılan son müzakerelerde yer alan bazı isimlerin artık hayatta olmadığını da ifade eden Trump, 'Bu insanların çoğu artık yok. Görüştüğümüz kişilerden bazıları da gitti. Çünkü bu büyük, çok büyük bir darbeydi. Bir anlaşma yapabilirlerdi. Daha önce yapmalıydılar. Fazla kurnaz davrandılar' dedi.

Trump, İran'da bir halk ayaklanmasını desteklemek amacıyla İran'a yönelik bombardımanı uzatmaya istekli olup olmadığı sorusu üzerine ise bu soruya şimdiden cevap vermenin mümkün olmadığı cevabını verdi. İran'daki protestoların başarıya ulaşacağını ifade eden Trump, İran diasporasının sevinç gösterilerine dikkat çekerek, 'Bu olacak. Bunu görüyorsunuz, bence olacak. Los Angeles'ta ve daha birçok yerde son derece mutlu olan çok sayıda insan var' dedi.

Trump, saldırıların ardından ABD'ye yönelik bir İran tehdidi bulunup bulunmadığı sorusuna da cevap vermedi. Saldırının erken elde edilen sonuçları sayesinde petrol piyasalarının sınırlı bir şekilde etkileneceğini söyleyen Trump, 'İşler ters gitseydi, petrol fiyatları açısından çok büyük bir artış söz konusu olabilirdi' dedi.

ABD'nin saldırısında 48 İranlı lider öldürüldü

ABD Başkanı Trump, bir televizyon kanalına verdiği mülakatta ise İran'a yönelik ABD saldırısında 48 İranlı liderin öldürüldüğünü söyledi. İran'a yönelik operasyonun planladıklarından hızlı ilerlediğini de ifade eden Trump, 'Elde ettiğimiz başarıya kimse inanamıyor. Tek bir seferde 48 lider ortadan kaldırıldı. Operasyon çok hızlı ilerliyor' dedi.

İsrail'in İran'a saldırılarının bilançosu netleşmeye başladı. Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentinde bir ilkokul, İsrail saldırısının hedefi oldu. Minab Kaymakamı Muhammed Radmehr yaptığı açıklamada, saldırıda bir kız ilkokulunun doğrudan hedef alındığını belirtti. Radmehr, 40 öğrencinin hayatını kaybettiğini, 48 öğrencinin ise yaralandığını duyurdu. Okulda arama-kurtarma ve enkaz kaldırma çalışmalarının sürdüğünü ifade eden Radmehr, kent genelinde durumun kontrol altında olduğunu kaydetti.

Bir okul daha hedef alındı

İran medyasında yer alan haberde Kazvin eyaletine bağlı Abyek kentinde de bir okulun saldırılarda hedef alındığı aktarıldı. Saldırı sonucu 1 öğrencinin hayatını kaybettiği, yaralanan öğrencilerin ise hastanede tedavi altına alındığı bildirildi.

İran ile ABD arasında yürütülen nükleer müzakereler sonuçsuz kaldı. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz sabah saatlerinde yaptığı açıklamada, 'İsrail, kendisine yönelik tehditleri ortadan kaldırmak için İran'a karşı önleyici bir saldırı başlattı' ifadelerini kullandı. Katz, bu nedenle İsrail genelinde acil durum ilan edildiğini söyledi. İsrail Savunma Kuvvetlerinden yapılan açıklamada ise ülke genelinde sirenlerin çaldığı belirtilerek muhtemel füze saldırılarına hazırlıklı olma ve güvenli alanlara sığınma çağrısında bulunuldu. Ayrıca temel sektörler hariç olmak üzere eğitim faaliyetlerinin, toplanmaların ve iş faaliyetlerinin askıya alındığı bildirildi. İsrail Ulaştırma Bakanlığı da İsrail hava sahasının kapatıldığını, tüm sivil uçuşların iptal edildiğini duyurdu.

İsrail'in İran'a yönelik son operasyonuna İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun kararıyla 'Aslanın Kükremesi' adının verildiği öğrenildi.

Ortak saldırı aylar öncesinden planlandı, 4 gün sürmesi bekleniyor

İsrail basınına konuşan ABD güvenlik kaynakları ise İran'a yönelik saldırıların ABD ve İsrail tarafından ortaklaşa gerçekleştirildiğini ifade etti. Kaynaklar, operasyonun ABD ile koordinasyon içinde aylar öncesinden ortaklaşa planlandığını ve saldırı tarihinin haftalar önce belirlendiğini aktardı. Kaynaklar, İsrail'in bu operasyonda 'tüm gücünü' kullanacağını ve ABD'nin de 'aynı fikirde' olduğunu belirtti. Ortak saldırıların ilk aşamasının 4 gün sürmesinin planlandığını dile getiren kaynaklar, ilk saldırıların sabah saatlerinde yapılmasının amacının İranlıları şaşırtmak olduğunu vurguladı.

Mossad'tan İranlılara çağrı

İsrail istihbarat teşkilatı Mossad ise Farsça Telegram kanalından İranlılara 'İran'ı eski görkemli günlerine döndürmeye yardım etmeleri' çağrısında bulundu. Açıklamada, 'İranlı kardeşlerimiz, yalnız değilsiniz. Özellikle sizin için son derece güvenli ve özel bir Telegram kanalı açtık. Birlikte İran'ı eski görkemli günlerine döndüreceğiz' denildi. Mossad, İranlılara 'Rejime karşı haklı mücadelenizin fotoğraflarını ve videolarını bizimle paylaşın' çağrısı yaptı.

Cumhurbaşkanlığı binası ve hükümet kurumları hedef alındı

İran medyasına yer alan haberlerde ise İran'a yönelik başlatılan hava saldırısında başkent Tahran'da çok sayıda noktanın hedef alındığı bildirildi. Haberlere göre Tahran'da Üniversite Caddesi ve Jomhouri bölgesine birkaç füze isabet etti. Tahran'da ayrıca İnkılap Caddesi, Pastur Caddesi, Seyyid Handan ve Sadıgiye bölgeleri ile Mehrabad Havalimanı hedef alındı. Hedef alınan kurumların Cumhurbaşkanlığı binası ve hükümet yerleşkesi, Adalet Sarayı, Yüksek Mahkeme binası, İran Atom Enerjisi Kurumu, İstihbarat Bakanlığı, Savunma Bakanlığı ve Parchin Askeri Kompleksi olduğu kaydedildi. Reuters haber ajansı, İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in Tahran'da olmadığını ve güvenli bir yere götürüldüğünü aktardı. İran medyası ise İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan'ın saldırılarda zarar görmediğini duyurdu. Tahran'ın yanı sıra İsfahan, Kerec, Kirmanşah, Kum ve Tebriz'de de patlama sesleri duyuldu. İran devlet televizyonu, İran yönetiminin siyonist rejime (İsrail'e) karşı misillemeye ve sert bir yanıt vermeye hazırlandığını aktardı. İran hava sahası kapatıldı.

'Saldırı ağır sonuçlara yol açtı'

Adı açıklanmayan İranlı bir yetkili ilk saldırıların şiddet ve kapsamının özellikle bazı hassas noktalarda ağır sonuçlara yol açtığını belirtti. Kaynak, saldırılar sonucu çok sayıda Devrim Muhafızları personelinin hayatını kaybettiğini ve yaralandığını, önemli bir bölümünün operasyonel ve uzmanlık gerektiren kritik görevlerde bulunduğunu aktardı.

İran medyasına siber saldırı dalgası

Diğer yandan, başta IRNA ve ISNA Haber Ajansları olmak üzere birçok haber sitesinin siber saldırıya uğradığı bildirildi. Söz konusu haber ajanslarının internet sitelerinde erişim sorunları yaşanırken, bazı platformlarda içeriklerin değiştirildiği veya sitelere ulaşılamadığı aktarıldı. Saldırıların yalnızca belirli ajanslarla sınırlı kalmadığı, çok sayıda haber sitesinin de hedef alındığı ve siber saldırıların sürdüğü öğrenildi.

Irak hava sahası kapatıldı

Irak Ulaştırma Bakanlığından yapılan açıklamada ise İsrail ve ABD'nin İran'a saldırmasının ardından ülkenin hava sahasının kapatıldığı duyuruldu.

Meksika Güvenlik Bakanı Garcia Harfuch, dün Jalisco Yeni Nesil Karteli (CJNG) lideri 'El Mencho' lakaplı Nemesio Oseguera'nın öldürülmesinin ardından kartel tarafından Jalisco eyaletinde düzenlenen saldırılara ilişkin konuştu. Harfuch, CJNG üyeleri tarafından düzenlenen 6 saldırıda aralarında 25 ulusal muhafız, 1 gardiyan, başsavcılıkta çalışan 1 personel ile 1 sivil olmak üzere 28 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Harfuch, güvenlik güçlerinin ise 30 suçluyu etkisiz hale getirdiğini ifade ederek, 7 eyalette toplam 70 kişinin şiddet olaylarıyla bağlantılı oldukları gerekçesiyle gözaltına alındığını aktardı.

Birçok kentte araçlar ateşe verildi

Operasyonun ardından Jalisco ve diğer eyaletlerde çok sayıda aracı ateşe veren kartel üyeleri, güvenlik güçleri ile çatışmaya girdi. Guadalajara Uluslararası Havalimanı'nda da silah seslerinin yükseldiği bildirildi. Yerel kaynaklar, CJNG üyelerinin havalimanına baskın düzenlediğini ve güvenlik güçleri ile çatışmaya girdiğini bildirdi. Sosyal medyada havalimanından paylaşılan görüntülerde çok sayıda insanın panik içinde kaçtığı görüldü.

Jalisco Eyalet Valisi Pablo Lemus Navarro, halka 'durum kontrol altına alınana kadar' evde kalmaları çağrısında bulunarak, toplu taşıma hizmetlerinin askıya alındığını ve ülkenin en az beş bölgesine yayılan 'şiddet olayları' nedeniyle eyalet yollarında seyahat edilmemesi uyarısında bulundu.

ABD, El Mencho'nun başına 15 milyon dolarlık ödül koymuştu.

Gizli Servis, şüphelinin kuzey kapısından giriş yapmaya çalıştığını ve elinde av tüfeğine benzeyen bir cisim ile bir yakıt bidonu olduğunu ifade etti.

Trump'ın olay sırasında başkent Washington DC'de olduğı bildirildi. Şüphelinin konuta neden girmeye çalıştığı hakkında ise henüz açıklama yapılmadı.