Türkiye’nin Akdeniz kıyılarındaki önemli doğal yaşam alanlarından Fethiye kumsalları, her yıl nesli tehlike altında bulunan Caretta carettaların yuvalama mücadelesine sahne oluyor.
Deniz kaplumbağalarının korunması ve popülasyonlarının izlenmesi amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar, 2026 yılında da devam ediyor.
Pamukkale Üniversitesi’nden Dr. Doğan Sözbilen’in yürütücülüğündeki projenin bilimsel ekibinde Üsküdar Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Doğukan Mutlu da görev alıyor. Üsküdar Üniversitesi’nden gönüllü öğrencilerin de destek verdiği saha çalışmalarında, Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi’ndeki yuvalar izleniyor ve koruma altına alınıyor.
Yuva sayılarında düşüş yaşanmaması sevindirdi
Çalışmalar kapsamında yuvalama kumsallarında biyolojik ve genetik araştırmalar da yürütülüyor.
Dr. Doğukan Mutlu, elde edilen verilerin sevindirici olduğunu belirterek Caretta caretta yuva sayılarında düşüş yaşanmadığını ifade etti.
Mutlu, “Elde ettiğimiz verilere göre Caretta caretta yuva sayılarında bir düşüş yaşanmaması oldukça sevindirici. Bu durum, koruma çalışmalarının uzun vadede meyvesini verdiğini ve deniz kaplumbağalarının bu kumsalları kullanmaya devam ettiğini gösteriyor.” dedi.
Yuvalar kafeslerle korunuyor
Sahadaki çalışmalar kapsamında Caretta caretta yuvaları belirleniyor, gerekli görülen yuvalar kafeslerle koruma altına alınıyor ve yavruların denize güvenli şekilde ulaşabilmesi için gerekli önlemler uygulanıyor.
Araştırma ekibi ise yuvalama alanlarında insan kaynaklı baskının devam ettiğine dikkat çekiyor.
Özellikle Karaot Plajı ve Akgöl çevresindeki yuvalama alanlarına kontrolsüz araç girişlerinin hassas ekosistem açısından ciddi risk oluşturduğu belirtiliyor.
Gece saatlerinde ışık ve gürültü uyarısı
Uzmanlar, deniz kaplumbağalarının yaşam döngüsünün korunabilmesi için kumsallarda ziyaretçilerin belirli kurallara uymasının önemine dikkat çekiyor.
Hava karardıktan sonra kullanılan el fenerleri ve cep telefonu ışıkları ile yakılan ateşlerin yavruların denize ulaşırken yönlerini şaşırmasına neden olabildiği belirtiliyor. Yüksek ses ve gürültünün ise anaç kaplumbağaların yumurtlama sürecini olumsuz etkileyerek yumurtlamadan denize dönmelerine yol açabileceği ifade ediliyor.
Kumsallara yerleştirilen koruma kafeslerine müdahale edilmemesi de yavruların sağlıklı şekilde denize ulaşabilmesi açısından büyük önem taşıyor.
Doğa ve turizm arasında denge hedefleniyor
Fethiye kumsalları hem bölge turizmi hem de Caretta carettaların yaşam döngüsünün devamı açısından büyük önem taşıyor.
Sahada görev yapan araştırmacılar ve gönüllüler, turizm faaliyetleri ile doğal yaşamın bir arada sürdürülebilmesi amacıyla ziyaretçilere yönelik bilgilendirme çalışmalarını da sürdürüyor.
Yürütülen çalışmalarla, bölgedeki deniz kaplumbağalarının korunmasının yanı sıra sürdürülebilir turizm bilincinin artırılması ve insan ile doğal yaşam arasındaki dengenin korunması hedefleniyor.
