Türkiye’de yıllık enflasyon yüzde 29,73’e gerilerken kiracılar için tablo farklı oldu. 12 aylık ortalama enflasyon yüzde 31,49 olarak hesaplandı. Bu oran, ekim ayında sözleşmesi yenilenecek konut ve iş yerleri için uygulanabilecek kira artış oranını belirlerken, Çankırı’da da kiracıları yeni bir hesapla karşı karşıya bırakıyor.
Türkiye’de enflasyon rakamları düşüş gösterdi ancak bu düşüş, kiracının bütçesine aynı ölçüde yansımadı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun eylül ayı verilerine göre tüketici fiyatları aylık bazda yüzde 1,84 arttı. Yıllık enflasyon ise yüzde 29,73 seviyesine geriledi. Böylece yıllık TÜFE, Kasım 2021’den bu yana ilk kez yüzde 30’un altında gerçekleşti.
Ancak kira sözleşmesini ekim ayında yenileyecek vatandaşın karşısına yüzde 30’un altında değil, yüzde 31,49’luk bir artış oranı çıkıyor.
Rakam düştü, kira hesabı yükseldi
Buradaki farkın nedeni yıllık enflasyon ile kira artışında esas alınan 12 aylık ortalama enflasyonun birbirinden farklı olması.
Eylül ayında 12 aylık ortalama TÜFE yüzde 31,49 olarak gerçekleşti. Bu oran, ekim ayında yenilenecek kira sözleşmelerinde uygulanabilecek artış oranını oluşturuyor.
Başka bir ifadeyle, yıllık enflasyonun yüzde 29,73'e gerilemesi kiraların da yüzde 29,73 oranında artacağı anlamına gelmiyor.
Örneğin Çankırı’da aylık 15 bin TL kira ödeyen bir vatandaşın sözleşmesi ekim ayında yenileniyorsa, yüzde 31,49 oranındaki artışla kira bedeli 19 bin 723,50 TL seviyesine çıkabilecek.
20 bin TL kira ödeyen bir kiracının yeni kira bedeli ise aynı oran üzerinden 26 bin 298 TL olacak.
Bu durumda aylık kira yükü 15 bin liralık konutta 4 bin 723,50 TL, 20 bin liralık konutta ise 6 bin 298 TL artacak.
Çankırı’da hesabın diğer tarafında faturalar var
Kira artışının yanı sıra konut giderlerindeki yıllık yükseliş de dikkat çekiyor.
TÜİK verilerine göre eylülde konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubundaki yıllık artış yüzde 39,99 oldu. Ulaştırma grubunda yıllık artış yüzde 35,10, gıda ve alkolsüz içeceklerde ise yüzde 27,62 olarak kaydedildi.
Bu tablo, özellikle sabit veya sınırlı gelirle geçinen hanelerde kira dışındaki zorunlu harcamaların da bütçedeki payını koruduğunu ortaya koyuyor.
Çankırı’da büyükşehirlerdeki kira seviyeleri görülmese de kira artış oranı doğrudan hane bütçesine yansıyor. Özellikle kira geliriyle geçinen ev sahipleri ile kiracıların karşı karşıya geldiği sözleşme yenileme dönemlerinde yüzde 31,49’luk oran önemli bir hesap kalemi haline geliyor.
“Enflasyon düştü” ne anlama geliyor?
Yıllık enflasyonun yüzde 30’un altına inmesi, fiyatların gerilediği anlamına gelmiyor.
Yüzde 29,73'lük yıllık enflasyon, fiyatların geçen yılın aynı ayına göre ortalama olarak hâlâ arttığını gösteriyor. Sadece artış hızının önceki döneme kıyasla yavaşladığına işaret ediyor.
Bu nedenle tüketici açısından asıl mesele yalnızca enflasyonun hangi seviyeye indiği değil, kira, gıda, ulaşım, enerji ve diğer zorunlu harcamaların hane gelirine oranının ne kadar arttığı oluyor.
Çankırı’da ekim ayında kira sözleşmesi yenilenecek vatandaşlar için de gündemin merkezinde artık tek bir soru bulunuyor:
Yüzde 30’un altına inen enflasyon, ev bütçesine ne kadar yansıyacak?
