Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Haydarpaşa Gar Sahası’nda yürütülen restorasyon ve güçlendirme çalışmalarında önemli bulgulara ulaşıldığını açıkladı. Gar binasının orijinal projelerinde yer alan yaklaşık 1000 ahşap kazıktan yalnızca 200’ünün yerinde olduğu tespit edilirken, kazıkların yaklaşık yüzde 80’inin zaman içinde yok olduğu belirlendi.
1909 yılında resmî açılışı yapılan Haydarpaşa Garı’nda yürütülen çalışmalar kapsamında zemindeki riskler de detaylı şekilde incelendi. Yapılan araştırmalarda gevşek ve suya doygun zeminde sıvılaşma riski tespit edildi.
Temel ve zemin güçlendirildi
Bakan Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, tarihî yapının belirlenen risklere karşı korunması amacıyla uzman mühendisler tarafından hazırlanan ve akademik heyetlerce incelenerek Danışma Kurulu tarafından uygun bulunan proje doğrultusunda güçlendirme çalışmalarının gerçekleştirildiğini belirtti.
Çalışmalar kapsamında yapı çevresinde fore kazık uygulaması yapılırken, yapı içinde ve dışında kompaksiyon enjeksiyonu ve polimer enjeksiyonu gibi zemin güçlendirme yöntemleri uygulandı.
Güçlendirme sürecinde yapının davranışı teknik cihazlarla sürekli takip edildi. Uygulamalar, elde edilen veriler doğrultusunda kontrollü ve aşamalı şekilde sürdürüldü.
Yaklaşık 1000 ahşap kazık incelendi
Haydarpaşa Garı’nın orijinal projelerinin incelenmesiyle, yapının ilk inşası sırasında temel altına uzunlukları 8 ila 21 metre, çapları ise 50 ila 90 santimetre arasında değişen yaklaşık 1000 ahşap kazık yerleştirildiği belirlendi.
Kazıkların mevcut durumunu ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilen jeoradar incelemelerinde yaklaşık 200 kazığın yerinde olduğu tespit edildi. Teknik değerlendirmelerde, yaklaşık 800 kazığın bulunmaması, ahşap kazıkların yaklaşık yüzde 80’inin zaman içerisinde yok olduğuna işaret eden önemli bir bulgu olarak değerlendirildi.
Zemin araştırmalarında ise zeminin heterojen dolgu ve sıvılaşabilir kumdan oluştuğu, gevşek ve suya doygun özellik taşıdığı belirlendi. Sıvılaşma halinde yapıda oturma ve yanal yayılma riskinin bulunduğu tespit edildi.
İlk etap için hedef 2027
Restorasyon çalışmalarının hassas mühendislik uygulamaları, bilimsel analizler ve proje revizyonları nedeniyle planlanan takvimde değişikliğe gidildi.
Haydarpaşa Arkeopark alanında gerçekleştirilen çalışmalar sırasında yeni arkeolojik kalıntıların ortaya çıkarılması da altyapı, drenaj ve ziyaretçi güzergâhlarına ilişkin projelerin yeniden düzenlenmesini beraberinde getirdi.
Bakan Ersoy, ilk etabın 2027 yılı içerisinde tamamlanarak vatandaşların kullanımına sunulmasının hedeflendiğini açıkladı.
Ersoy, “Önceliğimiz, bu eşsiz mirası bütün değerleriyle koruyarak güvenle geleceğe taşımak” ifadelerini kullandı.
Haydarpaşa kültür ve sanat merkezi olacak
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile TCDD arasında 15 Ağustos 2024’te imzalanan protokol kapsamında yürütülen proje, tarihî gar binasının restorasyonunun yanı sıra yeni kültür ve sanat alanlarının oluşturulmasını da kapsıyor.
Proje kapsamında Anadolu Yakası’nın ilk arkeoloji müzesi, performans sanatları merkezi, kütüphane, sergi salonları, sanat ve tasarım atölyeleri ile açık etkinlik alanlarının oluşturulması planlanıyor.
Arkeopark ve peyzaj düzenlemeleriyle birlikte Haydarpaşa Gar Sahası’nın İstanbul’un kültür ve sanat hayatına kazandırılması hedefleniyor.
