İklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklıklar ve kuraklık, tarımsal üretimde dayanıklı türlerin önemini artırıyor. Orman Genel Müdürlüğü (OGM) de Türkiye’nin doğal orman ağacı türlerinden Türk fındığının korunması, çoğaltılması ve farklı alanlarda değerlendirilmesi için çalışmalarını sürdürüyor.
Bolu Orman Bölge Müdürlüğü bünyesindeki Bolu Fidanlığı’nda yürütülen çalışmalarla, Türk fındığı fidanlarının hem ağaçlandırma ve ekolojik restorasyon projelerinde hem de kültür fındığı yetiştiriciliğinde kullanılması amaçlanıyor.
Kuraklığa karşı güçlü kök yapısı öne çıkıyor
Bilimsel adı Corylus colurna L. olan Türk fındığı, Türkiye’nin doğal orman ağacı türleri arasında yer alıyor. Yetiştiği yörelere göre “Seben fındığı” ve “Bolu fındığı” olarak da bilinen tür, derinlere ulaşabilen kazık kök sistemiyle dikkat çekiyor.
Bu kök yapısı, Türk fındığının kuraklığa ve zorlu yetişme koşullarına karşı dayanıklılık göstermesine katkı sağlıyor. Kök boğazı ve dip sürgünü oluşturmaması da kültür fındığı yetiştiriciliğinde değerlendirilmesini sağlayan özellikler arasında bulunuyor.
OGM’nin yürüttüğü çalışmalarla, Türk fındığının bu özelliklerinden yararlanılarak değişen iklim koşullarına karşı alternatif yetiştiricilik yöntemlerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Çakıldak ve Giresun Yağlısı Türk fındığına aşılanacak
Bolu Fidanlığı’nda planlanan çalışmalar kapsamında, Türkiye’nin önemli kültür fındığı çeşitlerinden Çakıldak ve Giresun Yağlısı’nın Türk fındığı üzerine aşılanması öngörülüyor.
Bu yöntemle Türk fındığının güçlü kök yapısı ile kültür fındığı çeşitlerinin üretim özelliklerinin bir araya getirilmesi amaçlanıyor. Çalışmaların başarıya ulaşması hâlinde, fındık yetiştiriciliğinde alternatif bir anaç materyalinin geliştirilmesine katkı sağlanması bekleniyor.
Özellikle kuraklık ve değişen iklim koşullarının tarımsal üretim üzerindeki etkileri dikkate alındığında, doğal türlerin dayanıklılık özelliklerinin üretime kazandırılması önem taşıyor.
Türk fındığı farklı alanlarda da kullanılacak
Orman Genel Müdürlüğünün çalışmaları yalnızca fındık üretimiyle sınırlı kalmayacak. Bolu Fidanlığı’nda üretilecek Türk fındığı fidanlarının bozuk orman alanlarının rehabilitasyonu, ağaçlandırma çalışmaları ve ekolojik restorasyon uygulamalarında kullanılması planlanıyor.
Estetik özellikleri ve boylu yapısıyla öne çıkan Türk fındığının peyzaj uygulamalarında da değerlendirilmesi hedefleniyor. Böylece türün kullanım alanlarının genişletilmesi ve doğal yayılış alanları dışında da yetiştirilmesinin teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Türkiye’nin doğal gen kaynağı korunacak
Türk fındığının doğal yayılış alanlarında münferit ağaçlar veya küçük gruplar hâlinde bulunan popülasyonlarının korunması, Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğinin devamlılığı açısından önem taşıyor.
OGM tarafından sürdürülen çalışmalarla türün korunması ve yaygınlaştırılmasının yanı sıra iklim değişikliğine uyum, ekolojik restorasyon, peyzaj uygulamaları ve kültür fındığı yetiştiriciliği gibi farklı alanlarda değerlendirilmesi hedefleniyor.
Bu çalışmaların, Türkiye’nin doğal gen kaynaklarından biri olan Türk fındığının özelliklerinin korunmasına ve iklim koşullarına daha dayanıklı üretim uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
