Çankırı'nın Şehit Ramazan Topçusu Mahmut Çapraz

Kış aylarına denk gelen çocukluğumuzun ramazanlarının tadına doyulmaz, geldiğiyle gittiği bir olurdu…

Ağızların bağlandığı sahur vaktine kimi Çankırılı "zahur", kimileri de "temşüt" derdi.

Sahurda erken kalkan, ışığı yanmayan komşusunu uyandırırdı…

İftar yer sofrasında tespih taneleri gibi dizilen ailenin büyüğü, küçüğü, misafiri ile birlikte radyodaki dua takip edilerek açılırdı.

Oruç açmak için Çankırılılar mutlaka topun patlamasını beklerdi. Çankırı kalesi civarında oturan çocuklar top saatini ayrı bir heyecanla karşılar; Alibey ve Karatekin Mahallesindeki çocuklar topu görebilmek için çatılara çıkar, sesi duyar duymaz tabana kuvvet sofraya koşardı…

Top atılmaya yakın Sarı Baba’da oturan çocuklar da mezarlığa çıkar “beş dakika kaldı, fener fitilini aldı!” diye patlayıncaya kadar bağırır, patlayınca seğirterek kendini eve atardı. Bir gurup çocukta oluklu kiremitlerden kule yapar, top patlayınca yıkarak orucunu açmaya evlerine giderdi…

Çankırı’nın iftar topu, Ali Bey mahallesinde Kuşhanenin altında “harmanlık” denen düzlükteki kulübeden (Topevi) atılırdı.
Hiç unutmam; benim ortaokul öğrencisi olduğum 1972 yılının Ekim ayında yaşanan top kazasında, Çankırı'nın Ramazan topçusu Mahmut Amca şehit olmuştu.

- Çankırı’nın Ramazan topunu atan Mahmut Amca, vakitten çok önce gelerek hazırlık yapardı. Onun, barutu bez parçalarıyla sıkıştırdığını çok kere izledik.

Tarih 21 Ekim 1972. O akşam, iftarı beklerken her zamanki gibi harmanlıkta top oynuyorduk…
İftar vaktine 15 dakika vardı...

“Pıtttt!” diye bir ses duyduk. Sesin ardından top kulübesinden dumanlar yükselmeye başladı...

Oyunu bırakıp hemen kulübeye koştuk, kapıyı açtık, Mahmut Amca yerde yatıyordu.

Korku ve panikle evlere haber verdik. Topevi'nin etrafı bir anda ana baba gününe döndü. (1)

- Bizim ev Bademlikteydi kaleyi tam karşıdan görürdü. Topun atılmasını beklerdik, o gūn top patlamayınca herkes ezanın bitmesini bekleyip orucunu açmıştı. Ertesi gün duyduk ki; bizim ramazan topçusu vefat etmiş. (2)


Mahmut Amcanın büyük oğlu Ekrem, Pirinç Pazarında sobacı Şaban Yeşil Usta’nın yanında çalışmaktadır. Alibey mahallesinden koşa koşa gelen bir çocuk Ekrem’e babasının yaralandığı haberini getirir. Şaban Usta'nın emektar Skoda arabasıyla olay yerine intikal ettiklerinde, yaralı Mahmut Amca’nın başında su deposunun bekçisi beklemektedir. Hemen Çankırı Devlet Hastanesine kaldırırlar.
Çankırılılar 21 Ekim 1972 tarihi akşamı iftarlarını ilk kez topsuz açarlar.

Dönemin efsane doktoru Mahmut Sayın başından ağır yaralanan Mahmut Çapraz'ı ameliyata alır.
Geçirdiği beyin ameliyatının ardından  2 gün komada kalan Mahmut Amca Hakkın rahmetine kavuşur.

Türk bayrağına sarılı tabutu Büyük Cami’ye getirilir, Çankırılıların gözyaşlarıyla kılınan cenaze namazıyla Sarı Baba’ya defnedilir.

Deyim Köylü Mahmut Amca belediyede temizlik işçisi olarak 11 ay görev yapar, Ramazan ayında da Çankırı’nın Ramazan topunu atardı. 5 evlat sahibi Mahmut Amca, mahallesinde, iş yerinde ve Çankırı’da çok sevilen; kalender bir insandı.

Ali İnandık’ın Belediye Başkanı olduğu dönemde meydan gelen top kazasında "Belediye cenazesini kaldırmak dışında" Mahmut Amca’ya sahip çıkmaz. Uzun uğraş sonrası bağlanan cüz’i aylıktan sonra 40 yaşında hayatını kaybeden Mahmut Amca’nın eşi Ayşe teyze ve evlatları, kendi hayat kavgalarıyla baş başa bırakılır.

Rahmetlinin kabrini bile ailesi yaptırır.

Çankırı’nın ve Çankırı Belediyesinin Mahmut Amcaya bir vefa borcu var.

"Rahmetlinin adının bir sokağa verilerek yaşatılması" teklifimizi buraya yazıyorum.

Bakalım, bir ses çıkacak mı?


(1) Ali Ay'ın anlatımından
(2) Ali Kahraman'ın anlatımından


YAYIN HAKKI SAKLIDIR
©


YORUM EKLE
YORUMLAR
Ahu
Ahu - 3 yıl Önce

Canım dedem mekanin cennet olsun ramazanda her top atidiginda bi burukluk oluyor seni hatirlatiyor ismimin verilmesinden onur duyarız inş verirler

Ayfer Capraz Kutuk
Ayfer Capraz Kutuk - 3 yıl Önce

Ben Mahmut Capraz in torunu Ekrem Capraz in kızı olarak dedemin ismini bir mahallede bir semt yaad edilmesini çok isterim ilginiz için çok teşekkürler hiç görmediğim dedem kabrin nur mekanın cennet olsun sehidim

abdullah arkan
abdullah arkan - 4 yıl Önce

inşallah verlrler ismini bir caddeye sokağa..mekanı cennet olsun..

Nagehan
Nagehan - 4 yıl Önce

metin bey çocukluğumuz da yaşadığımız mübarek ramazan aylarını ve yaptığımız ibadetlerden aldığımız lezzeti ne de güzel anlatmışsınız..vefa dolu yazınız için sizi tebrik ediyorum..saygılarımla

Ali
Ali - 4 yıl Önce

saygıdeğer hocam yazılarınızı takip ediyorum.yine önemli bir konuyu ele almışsınız.geciken vefa borcu dilerim sizin yazınızla ses bulur.mahmut çapraz a allah tan rahmet diliyorum.sizi kutluyorum.

Süheyla
Süheyla - 4 yıl Önce

allah rahmet eylesin.

nazan
nazan - 4 yıl Önce

iftar sofrasında topun patlamasını bekledik ama top sesi duyamadık. teravih namazı kılmaya gittiğimizde öğrendik topçu amcanın başına bir kaza geldiğini. allah rahmet eylesin.

muzeyyen
muzeyyen - 3 yıl Önce

Ben mahmur caprazin torunuyum isminin verilmesinden onur duyariz